Burn-out: van ineffectief naar effectief studeren

Een stukje theorie:

Een ineffectief studiepatroon is vaak een reactief, onbewust patroon wat berust op een dieper liggende angst. Dat klinkt heel psychologisch, maar het is wel belangrijk om de wortel van het ineffectieve studiepatroon te benoemen en te herkennen, om vervolgens het reactieve patroon wat niet behulpzaam voor je is, aan te kunnen pakken.

De praktijk:

Neem nu bijvoorbeeld een studente die een deadline op korte termijn heeft. Ze moet nog heel veel doen vóór de korte deadline. Zo veel, dat het werk allemaal op haar af komt en ze in een stressreactie schiet. Ze kan onbewust denken: ‘’als ik het niet afmaak of haal, dan faal ik.’’ Of ‘’ik moet alles goed beheersen, anders kan of weet ik mogelijk iets niet’’. Deze onbewuste gedachten berusten op een dieper gevoel van angst. Angst om niet goed genoeg te zijn of angst dat ze mogelijk niet alles meer in de hand heeft. Deze angst komt naar boven door de trigger van ‘’de deadline’’, maar is eigenlijk al in haar aanwezig. Als een gevolg van de snelle deadline kan ze gevoelens van overmacht krijgen en mogelijk ook een lichamelijke reactie zoals spierspanning, hartkloppingen, zweten en zelfs pijn op de borst. Omdat deze reacties vooral onbewust plaatst vinden en haar angst om te falen overheerst, gaat ze juist harder werken. Als gevolg van het harde werken op een gestreste manier, raakt ze op het einde uitgeput.

Als deze patronen dus onbewust blijven, dan zal de studente deze patronen blijven herhalen totdat ze mogelijk geheel of gedeeltelijk uitgeput is en een burn-out krijgt. Uiteindelijk wordt ze zich wel bewust van de gevolgen van haar patroon. De gevolgen kunnen mogelijk een trigger voor bewustwording zijn en voor de wil om te veranderen.

Bewustwording van het reactieve patroon houdt in dat de studente de stressreactie gaat herkennen na een trigger. Ze gaat bewust de gedachten, gevoelens en lichamelijke reactie waarnemen na een trigger. Doordat ze bewust aandacht geeft aan wat ze voelt na een trigger, kan ze daarna mogelijk een bewuste keuze maken om niet vanuit haar onderliggende angst te reageren, maar vanuit een basis van vertrouwen. Deze basis van vertrouwen moet ze natuurlijk wel eerder ervaren hebben om er ook naar terug te kunnen keren. Want vasthouden aan een virtueel concept heeft geen zin. Iedereen heeft echter wel momenten ervaren in zijn of haar leven waarbij een dieper gevoel van vertrouwen, rust, helderheid of onderdeel zijn van het leven in grotere zin werd waargenomen.

Indien de studente bewust wordt van haar reactieve patroon en een keuze maakt om vanuit dit gevoel van vertrouwen te handelen, zal er door haar een andere respons in gang worden gezet na de trigger. Ze kan nu bijvoorbeeld denken: ‘’ik doe mijn best en doe het stapje voor stapje en dan laat ik het los’’, of ‘’ik doe mijn best en dan vertrouw ik op het verloop’’. Ze zal zich rustiger gaan voelen en zodoende kan ze rustig haar werk doen en heeft ze waarschijnlijk nog energie over op het einde.

Tip: Om je eigen patronen helder te zien helpt het vaak om tijdelijk afstand te nemen van je dagelijkse bezigheden (vakantie, dagje weg), rust te nemen (momenten van reflectie en ontspanning) en om in de natuur te zijn (wandelen, fietsen, joggen). De rust, ruimte en ontspanning geven je helderheid en inzichten, die je mee kunt nemen in de bezigheden die weer gaan komen!